Dienstag, 5. Juli 2016

Peshkatari dhe gjarpëri

Tregim nga Xhevahir Cirongu

Hans Dominger, u ul i vetmuar në tavolinë që ndodhësh në fund të lokalit. Ishte e vetme tavolinë ku s'kishte klientë për të pirë kafenë e mëngjesit. Dikush nga klientët,
kishte ndezur cigaren dhe e shoqëronte me kafe eksspres apo turke. Por, kishte nga ata që kafenë e shoqëronte edhe me raki rrushi apo konjak. Nga tymi i cigareve, lokali qe bërë si një "shpellë" nga ku lodronin "retë" qiellore. Bisedat e të qeshurat brenda lokalit të godisnin timpanin e veshit. Ku të shkonin njerëzit e aposionuar të kafeve apo të konjakut?!.... Domosdo, në lokal kalonin orët e para të mëngjesit, apo të mbrëmjeve.
        - He,e,e....dreq o punë,- tha me me vete Hans Domingeri. Ndërsa jasht, shiu derdhësh si me gjym. U ul në karrige.Hoqi çantën që e mbante hedhur supit. E vendosi poshtë tavolinës. Pastaj, zbërtheu komçat e mushamas, përveshi pak mëngët, nga që ishin të gjata poshtë duarëve.Fuksioni i mushamasë, në vartësi të trupit ishin në propocion të zhdrejë. Ajo kishte qëllimin e vet: mbrojtjen nga shiu trupin e njeriut. Në këtë rastë peshkatarin Hans.Të gjithë qeshnin, pinin, bisedonin, por Hans Domingeri jo.
"Po ky dreq shi, kur do pushojë- thoshte me vete. Nuk i doli nata, por kërkon të bjerë edhe tani ditën!...."
        -Si e doni kafenë, - i foli kamarieri? Hans nuk i kthehu përgjigje. Jo se nuk donte, por në lokal kishte vetëm trupin, ndërsa mendjen e kishte atje në lumin Erzen. Njërën dorë e kishte vendosur mbi tavolinë. Tjetra, poshtë nofullës të krahut të majtë ku mbante peshën e kokës. Sytë qëndronin pa lëvizur, sikur të ishin ballsamosur me shikim në murin përballë.
Aty, ishte vendosur një panoramë. Në sfondin e saj ishin pikturuar anijet e peshkimit, deti me dallgë , ku sipër tyre dukeshin qartë peshqit. Ata dukeshin sikur vallzonin.
        - Ja qefulli,... po, po, atje është levreku, por... ngjalë nuk pa në atë panoramë murale.
        - E ç'po thua zotri, - i foli kamarieri . Këtu s'jemi në det. Je në lokal!? Si e doni kafen?
E gjithë qënia e Hans Dominger, ishte zhytur në ujrat e atij deti, të pikturës, e i trazonte ndjenjat e shpirtit. Harroi se ishte në lokal .
        - A'h më fal, i tha kamarierit. Një kafe të shoqëruar me konjak. Jashtë vazhdonte të binte shi. Ishte dita e parë e vërës. Bubullimat ishin të forta. Ato gjëmonin sikur do të ndanin në mes: tokën, qiellin e detin.
        -Të na falni, se u bezdisëm, - i u drejtua kamarierit Hans Dominger. Në këtë kohë kamarieri u largua për t'u shërbyerë klientëve të tjerë. Peshkatari Hans, kthehu një grrënjkë konjak.
Pastaj, filloi të pinte kafen. Nuk e ndante shikimin ndaj asaj pikture; ku brenda kishte detin e peshqit. Ai ishte i dashuruar pas ujrave të detit. Ishin bërë pjesë e jetës së tij. Aty rrjedh lumturia ime, - shqipëroi Hans me zë të ulët. Zanafilla e pasionit si peshkatar ishte trashëguar nga gjyshi që kur ishte fëmi. Thinjat e bardha në kokë tek Hans Dominger, ngjasojnë si shkumba e bardhë e dallgëve të detit. Ai ja kishte mësuar hilet detit. Por edhe lumit Erzen. Një jetë e tërë në ujra. Ora po shkonte dhjetë e mëngjesit. Retë po largohen. Kjo po e gëzonte peshkatarin Hans.
        - Epo, mbas dite do të shkoj atije, në grykën e lumit Erzen për të peshkuar, tha me vete Hans Dominger. Në këtë kohë, sa po ishte kthyer nga klubi që ishte poshtë pallatit .
Në shtëpi ishte vetëm e shoqja. Ajo po gatuante në kuzhinë. Në tiganin e vendosur mbi sobën e gazit, me vaj po s'kuqte peshk. Aroma e peshkut, që po u kapërdiste në tigan Eglantina; kështu e kishte emrin e shoqja e Hansit, të kundërmonte e të mbushte mushkëritë me freskinë e detit. Hoqi çizmet nga këmbët, e bashkë me çantën i vendosi në aneksin e banjos. Mushamanë e vari në varsen që ishte mbrapa derës.
Ashtu, i mërzitur u shtri mbi divan. Nga dritarja e ballkonit hyri rrezja e diellit si për
ti thënë Hansit "mirseardhjen" në shtëpi. Të shoqes nuk i foli. Nuk donte ta bezdiste .
Donte ta linte të qetë në punët e shtëpisë. Por, edhe ajo nuk i foli për momentin. Ashtu, me cepin e syrit, pa se Hansi ishte i mërzitur. Pastaj, mori guximin e thehu heshtjen e i foli me fjalë dashamirse të shoqit:
        - Hë, more burrë, se nuk u mbytën gjemitë ?! Ja, erdhi mbasditja, e qielli do kthiellet. Retë po shkonin drejtë maleve. Pastaj,duhet një ditë pushim!. More, po mbete atje në ujra ditë e natë !... Ajo u afrua tek figoriferi .Hapi derën. Me fjalë urdhëruese ju drejtua prapë: "E shikon sa peshk kemi ?!" Për momentin Hansi nuk i kthehu përgjigje. Ashtu butësisht i foli: " Ka e duhet, moj grua !..." Pastaj ,ku të lë rëhat pasioni... Ka të drejtë, - tha me vete Eglantina.
Ora shkoi dymbëdhjet e drekës. Hansi, mori telekomandën e ndezi televizorin. Lajmet
nuk i kishte edhe shumë qejf. Ndërroi stacion. Kronikat shkencore e trëhiqnin më shumë. Emisionet që bënin fjalë për natyrën e detin i dëgjonte edhe në radio atje në bregun e lumit kur shkonte për të peshkuar. Ndërrimi i stacionit teliviziv, këtë radhë startoi tek sporti. Sepse, skuadra e Interit luante me Real të Madritit. Skuadra e Interit për të ishte skuadra e zemrës. Nga poshtë ballkonit u dëgjua një zë:
        - O Hans, o Hans !.....Në ballkon doli vetë Hansi.
        - Ti Miti qënke! Eja hamë drekë?!.....
        - Të faleminderit, por nuk kam kohë .
        - Eja, se kemi peshk për drekë, - i foli prapë Hansi .
        - Jo, jo, nuk kam kohë. Nuk mundem se... Erdha të them, se nuk mund të vij sot
për të gjuajtur peshk. Do të bëj një vizitë në ambulancën e lagjes.
        - Pse, kaq rëndë qënke?! E ç'far ke?
        - Kam ftohje e temperaturë. Më duket se kam bajabet!.
        - Epo, të shkuara... e takohemi nesër.
        - Edhe ti " Qëllofsh" - i kthehu përgjigje Miti.
Lumi Erzen përshkonte si një rrymë elektrike e rrufesë së qiellit mes për mes fshatit Rio, Juban e Rrushkas. Origjina e Hansit ishte nga fshati Rio. Notin e kishte mësuar pikërisht aty; në bërrylin mbrapa kodrës ku lumi derdhësh në det. Bregut të lumit s'iu nda asnjë herë, pavarsisht se kishte vite që banonte në qytet. Profesioni i Hansit ishte mësues. Në fakt, profesioni i fëminisë nuk harrohet lehtë. Dy profesionet: mësues e peshkatar qenë bërë një trup në trupin e Hans Domingerti. Mbathi çizmet. Nga varsja hoqi mushamanë dhe e vendosi në cantë .Pasi u sigurua, se të gjitha materialet i kishte marë me vete, hapi derën e po zbriste shkallët e pallatit. Në këtë kohë, u hap dera e komshisë që banonte një kat më poshtë. Që të dy, dolën në oborrin e pallatit.
Banorët e pallatit e gjithë lagjia aty rreth e njihnin Hans Domingerin si një peshkatar të thekur .
        - Hë, për të peshkuar në Erzen je nisur, - i foli komshiu .
        - Po, po - i kthen përgjigje aty për aty Hans.
        - Epo, "Qëllofsh" ! Tha këto fjalë e u largua rrugicës së lagjes. Nga garazhdi, Hansi nxori motorrin. E ndezi dhe mori rrugën që të çonte për te bregu i lumit. Pas një ore, arriti në Juban. Rrezja ose trau që peshkonte ishte në krahun tjetër të lumit .
Pikërisht, aty ku shtrihet pylli i Rrushkasit. Me të vërtet, ai pyll ishte i çuditshëm! Ai është oazi i zvarranikëve!?. Po thuaj se, i pari në rajonin e Ballkanit. Pas një shkurre, lidhur me litar, qëndronte trapi që kishte sajuar Hansi. Në pyllin e Rrushkasit gjen edhe çakenj e breshka. Trapi është i thjesht: Me dërrasa druri, polisterozë, susta çeliku të mbuluar me gomardare; e në fund dy rrota gome nga ato të makinave të "Benzit". Vau i lumit ende nuk qe ulur, megjithse po afrohej mbrëmja. Hipi mbi trap.
Siguroi gjithçka që kishte me vete se mos i binin në lumë. Pastaj, u dha fortë lopatave me krahë e trapi po lundronte drejtë bregut tjetër.
Ashtu, shpejt e shpejt lidhi pas plepit me litar trapin. Mori sendet e u afrua pranë rrezes së peshkimit. Në traun e gjatë, që shkonte rreth dhjetë metra mbi sipërfaqen e ujit të lumit; vendosi kamjet e lidhi rrjetën e peshkimit. Ulte e ngrihnte traun duke zhytur rrjetën në lumin Erzen. Aty afër, ishte grykëderdhja e këti lumi, në detin Adriatik.
Tufa e peshqeve hynin për të gjetur ushqim drejtë lumit. Kjo i detyronte peshkatarët, që anës dy brigjeve të lumit të ndërtonin në çdo një qind metra rreze peshkimi. 
Ishte ditë e shtunë. Qe ftuar për dasëm. Hansi punoi vetëm gjithë natën. Sa herë zhyste rrjetën në lumë, kur ngrinte traun, brenda saj "Vallëzonin" peshqit. Kjo e gëzonte Hans Domingerin. Pa orën. Ajo tregonte dy pas mesnate. Yjet po rralloheshin. Pushoi pak. Hipi në plepin aty afër. Në mes degëve disa këndshe, me drurë të shkurtër në formë trire, të mbuluar me plasmas; kishte ngrehinën e kanikut .
Kjo e siguronte për t'u mbrojtur nga zvarranikët apo çakenjët. Për t'u siguruar, poshtë plepit ndiste edhe zjarr. Kështu, zjarri shërbente për ngrohje, por edhe si mbrojtës ndaj gjallesave tokësore keqbërse. Nga lodhja, pa dashur e mori gjumi. Kishte më se tridhjet minuta që flinte. Zhurma shurdhuese, që erdhi nga pylli e zgjoi pa dashur.
Përgjoi një çast. Asgjë nuk pa e dëgjoi në atë errësirë! Ajo zhurëm i erdhi pa pritur. Mos vallë ishte në ëndërr!?... Hodhi sytë poshtë plepit ku ishte ndezur zjarri. Qe fikur. Nata mbretëronte kudo. Nga xhepi nxori elektrikun. E ndezi. Si zbriti nga plepi, u afrua tek trau. E drejtoi dritën aty ku ishte zhytur rrjeta. Pa diçka që lëviste në rrjetë. Mirë peshk, qefull e levrek, por edhe ngjalë më ra në rrjetë sotë, - tha me vete Hansi. Ngriti traun e rrjetën e uli në tokë, aty në breg të lumit. Në këtë kohë u fikë elektriku .I mbaroi bateria. Me shpejtësi vendosi baterinë rezervë. Një dritë e fuqishme ra drejtë rrjetës. Aty pa qartë peshq. Por, edhe u befasua!. Në rrjetë ishte edhe një breshkë uji. Dy luftimi midis breshkës e ngjalës ishte shumë i rreptë. Si ka mundësi, i bëri pyetje vetes!?... Ngjala të haa... jo breshkën!..... Dy luftimi ishte për jetë a vdekje!. Shtangu në këtë moment. Mblodhi veten. Dy luftumi vazhdonte ende brenda rrjetës midis gjallesave të ujit .Me kamjen rezervë që e mbante aty afër, goditi ngjalën në kokë. Ajo u përpëlit disa herë. Pastaj u s'tërgjatë mbi tokë. E lëshoi breshkën. Pa me vëmendje atë gjallesë të zezë me prerje vija në të kaftë; e në kokën vezake, poshtë nofullës ishin dy vath. Të tillë zvarranik me vath, s'kishte parë ndonjë herë në jetë!....
        - E, dreq o punë, - tha Hans . Jeta ime sotë qëndroi në fije të perit. Unë e mora për "ngjalë" e ky qënka gjarpër! Ai në këtë kohë kishte dhënë shpirt. Kurse breshka e gjakosur, u fut në ujë. Ngadalë po zbardhte dita. Rrezet e diellit po avullonin vesën e mëngjesit. Ashtu, i lodhur e i raskapitur; por edhe i tronditur nga gjarpëri i zi me vath; grumbulloi peshqit në arkë e u nis për në shtëpi. E prisnin fëmijët e gruaja. Ajo natë e vetmisë në breg të lumit; dhe zhurma e frikshme e gjarpërit të pyllit, që vinte si oshëtimë vullkani, i mësoi shumë të fshehta pas kaq shumë vitesh me ujrat e detit e të lumit, Hans Domingerit.

25 .06..2016

Maratona e moralit të humbur

Derisa deçanasit kanë heshtur, ndërtuesi e ka krye punën e vet e tani, funksionarët deçanas mund të thonë çfarë të dëshirojnë. Mund edhe të dalin në rrugë të bërtasin, kukatin, protestojnë, por ajo që ka vdekur, atë që e kanë varrosur në Grykën e Deçanit nuk kthehet prapa. Nuk ngjallet.

Opinion nga Arif Molliqi

Kohëve të fundit, publiku kosovar ka qenë dëshmitar i tri gjërave mjaftë të ndjeshme; çështja e demarkacionit me Malin e zi (kufirit), formimi Asociacionit të komunave serbe në Kosovë dhe vendimi i Gjykatës Kushtetuese i Kosovës i cili i njeh të drejtën e pronësisë së Manastirit të Deçanit me mbi 24 hektarë tokë. 

Këto tri çështje nxorën në pah një fakt të mjere. Derisa për dy problemet e para u quan në këmbë krejt Kosova, duke filluar nga partitë opozitare, shumë edhe nga partitë në pozitë, shoqëri civile, intelektual, qytetar, deputet etj. duke i kundërshtuar këto marrëveshje të absurdit të veçantë. Ishin këto kundërshtime dhe pakënaqësi plotësisht të drejta. 

Po, për faljen e 24 ha tokë Manastirit, si reaguan?! Vetëm deçanasit.
Ndërsa për masakrimin e bukurisë së Lumëbardhit dhe Grykës së Deçanit, askush nuk reagoj....

Për faljen e tokës Manastirit, çuditërisht heshtën shumica e politikanëve opozitar, lider partiak, heshtën shoqëritë civile, intelektual, përveç deçanasve që sipas kaçikut të vet reaguan dhe vazhdojnë të reagojnë. Nuk e di a e menduan se u takonte atyre, apo ua lanë “kompirin e nxehtë” në dorë, por timoni e pakënaqësive kësaj here e morën Lidhja e Historianëve të Kosovës “Ali Hadri”, dega në Deçan dhe Intelektualëve të Pavarur të Deçanit, të cilët me gjithë fuqinë që e kanë po veprojnë dhe vazhdojnë të kundërshtojnë faljen e 24 ha tokë Manastirit. Këtu duhet thënë se këtyre po u ndihmojnë edhe shumë qytetar, disa deputet e asnjë lider politik. Mirëpo çfarë fuqie kanë këto asociacione përveç komunikatave për media dhe organizimin e demonstratave (e fundit më 16 qershor 2016), tjetër asgjë. Qeveria po i kryen hesapet e veta me të drejt apo pa të drejtë, pa u lodhur fort për pakënaqësinë e deçanasve. 

Mirëpo në Deçan nuk ndodhi vetëm ky eksperiment nga ana e pushtetit qendrorë me nervat e qytetarëve deçanas. Në vendin më të bukur, në Grykën e Deçanit, mbi lumin e bukur Lumëbardhi, më projektin e një firme austriake po ndërtohen disa hidrocentrale. Ma merr mendja se askush nga deçanasit nuk ishte kundër duke menduar se gjithçka do të shkon sipas standardeve evropiane; bukuria natyrore është e paprekshme.

Mirëpo doli se gjithçka brenda këtij projekti ishte e gabuar. Ishte një varr për Lumëbardhi. Sepse asgjë nuk shkoj sipas premtimeve dhe projektit. Gjithçka sikur ishte projektuar qëllimshëm për ta shkatërruar florën dhe faunën e lumit dhe Grykës së Deçanit, andaj edhe doli një prej projekteve, një prej veprave ma makabre që ka pasur si qellim shkatërrimin e bukurive natyrore të Kosovës. Një prej masakrimeve të paparë gjer tani ndaj natyrës.

Çuditërisht ndodhi i gjithë ky masakrim dhe askush nga shoqëria civile, nga komuna e Deçanit, nga Qeveria qendrore e, as nga Lidhja e Historianëve të Deçanit nuk reagoi?!

Pse?!

Në fillim gënjeshtra dhe veprimet e profiterëve ishin të kamufluara. Ata premtonin se nuk shkatërrohet natyra e bukur e Grykës se Deçanit dhe e as lumit të Lumëbardhit. Këta mashtrues në fillim gënjenin (po kursehem nga fjala; rrenin), se qyteti dhe ekonomia deçanase ka përfitime. Do të ndërtohen kaq e kaq hidrocentrale. Nuk tregonin se një hidrocentral ndërtohet apostafat për nevoja vetëm të Manastirit, dhe ata e shfrytëzojnë rrymën pa pagesë, tepricën ia shesin Kosovës(?!) Një paradoks i llojit të veçantë. Nënshkruesit e këtij projekti (qofshin nga MMPH apo Komuna) më plot gojë thoshin se ndërtimi do bëhet sipas një projekti me standarde më larta evropiane pa e shkatërrua florën dhe faunën e Grykës. 

Mirëpo kjo gënjeshtër nuk zgjati dhe tani gjithçka doli mes lëndine. Ato mashtrime (ato rrena) po ja zënë frymën Grykës, po e dërgojnë drejtë vdekjes bukurinë e natyrës së kësaj ane. Lumi po thahet (shtirret) sepse gjithçka ka hyrë në tuba prej betoni. Flora përreth lumit është shndërruar në shkretinë... Mendojeni; shkretinë breg lumi që në dymbëdhjetë muajt e vitit ka ujë tani mbetet “lumi i thatë”. Flora, as që mund të imagjinoni për këtë.

E fajin nuk e merr askush. Ai është jetim. Ata nga Komuna e Deçanit thonë se përgjegjëse për te mbrojtur dhe administruar me te gjitha lumenjtë e Kosovës është MMPH, andaj edhe për Lumëbardhin dhe lejen për ndërtimin e hidrocentraleve mbi ketë lum i ka lëshuar ky institucion. Nga Qeveria e Kosovës dhe MMPH vetëm kanë heshtë ose heshtin derisa të kryhen punimet, gjë që deri sot kanë heshtur edhe komunarët e Deçanit. 

Me qellim apo pa qellim, ata e dinë(?!)

Tani kur gjithçka është shkatërruar dhe degraduar deri n´atë shkallë sa asgjë nuk ka mundësi as të rregullohet e as të kthehet në gjendje natyrale të mëparshëm, ka zëra që alarmojnë edhe për një katastrofë tjetër; vazhdimi me ndërtimin e hidrocentraleve edhe në Llukë. Domethënë, nga burimi Lumëbardhi (Lumëbardhi -Bistrica e Deçanit, buron nga malet e larta në Bjeshkën e Isniqit, në Roshkodol, në një lartësi prej 2530 m.), e deri në Llukë të Epërm po mendohet që gjithçka të shndërrohet në beton, shkretinë dhe në një “lum të vdekur”.

Po çka thonë kompetentet e Komunës së Deçanit? 

Ata mbesin në mendimin e tyre se fajtor për ketë është MMPH. Gjithë kjo maskaradë është për t´iu besuar sikur mos të ishte heshtja e paarsyeshme e tyre deri sot, që jo pa qellim kanë heshtur. Kanë heshtur gjersa ndërtuesi ka krye punën e vet e, ata tani mund të thonë çfarë të dëshirojnë. Mund edhe të dalin në rrugë të bërtasin, kukatin, protestojnë, por ajo që ka vdekur, atë që e kanë varrosur në Grykën e Deçanit nuk kthehet prapa. Nuk ngjallet.

Po e bëj një krahasim (Krahasimi është masë mbretërore.) 

Por që ti ik keqkuptimit, se e përkrah ketë apo atë, po e bëj një pyetje: 24 ha tokë që ju falen Manastirit sado e dhimbshme që është, ajo tokë a ka mbet brenda territorit të shtetit të Kosovës? Po. Mos sot, nesër kur Kosova forcohet si shtet ligjor e kushtetues, ata 24 ha tokë mund të kthehen në gjendjen e mëparshme. Asgjë s´ka të pa kthyeshem vetë ajo që varroset nuk kthehet. 24 ha tokë janë aty, kurse bukuria e Grykës së Deçanit dhe lumi Lumëbardhi është varrosur në beton. Ajo nuk kthehet?!
Asnjëherë.

Tjetra që më çuditë, pse Lidhja e Historianëve “Ali Hadri”, dega në Deçan nuk reagoj kundër kësaj shëmtie, sado që çështja e patundshmërive në asnjë rast nuk është në domenin e historianëve kur është fjala për toka që janë kontestuese brenda kufijve të shtetit. Për konteste pronësoro-juridike dihet kush është kompetent... Mirëpo, sipas analogjisë, edhe në ketë rast është dashtë që historianet dhe intelektualet e Deçanit të protestojnë për ketë masakrim. Thash; sipas analogjisë. 

Por tash është vonë. Shumë vonë....

Ndoshta edhe kanë pasur shumë arsye të mos protestojnë. Megjithëse dyshimet që lindin nga praktika e gjertanishme tregojnë se dikush është bërë “ lev” në duart e institucioneve deçanase.

(Foto, Adem Lushaj)


Shaip Ademaj - Tre poezi


Shoqe shkolle

Të kujtohet shoqe e shkollës
Në një klasë ishim ne,
Se diçka kishim t'përbashkët
Kurr s'ta thash, e kurr s'më the!

Kur rastësisht i ndërruam çantat
Në detyrat e shtëpisë
Kishim shkrua emrat tonë
Dhe dy fjalë të dashurisë!

Detyra fare s'kishim bërë
Edhe tash , mua mu kujtua
Kur në heshtje ta dhash çantën
U pendova pse kam shkrua!

Ti u skuqe në vetëvehte
Por nuk fole fjalë me mua
Ma shtërngove në dorë çantën 
Edhe ti njejt e ke shkrua!

E shfletoja gjithë fletoren
Gjeja faqen e kërkuar
Ato fjalë me laps grafiti
Edhe zemrën e coptuar!

Ishim të ri dhe të padjallzuar
S'mund e shprehim dashurinë
Por sa mirë ruam sekretin
Nuk e prishëm kurr shoqërinë!

Edhe tash kur të takova
Thinjat në kokë i kishim ne
Po ashtu ishe e bukur
Por një breng n'zemër ke!

Edhe unë dukem i lumtur
Por se zemra ka sekret
Ah sikur ta ktheja kohën
Ai kujtim nga shkolla mbetë!

Nuk e di a kam të drejtë
Ato vite ti kujtoj
Qofsh e  lumtur ti për jetë
Unë me vuajte të jetoj!



Për shokun tim

Do i shkruaj ca vargje
Ju duken tregim
Për jetën rinore
Janë për shokun tim!

Për çdo ditë më lutej
Ti shkruaj poezi
Të lutem mua më thoshte
Sepse unë nuk di!

E donte një vajzë
Në zemër e kishte
Vetem ajo në jetë
Ajo për te ishte!

I shkruaja unë letra
I ndihmoja të ngratit
T'a shpreh ai dashninë
Që ta heq merakun!

I thurrnja shumë vargje
Si shprehet dashnija
Por se shokun tim 
E merrte mërzija!

Kurr nuk mori letër
Vasha si përgjigjej
Kurse zemra e shokut
Pervlohej e digjej!

Ah sa kishte mallë
Sa kishte dashni
Ishte shumë i brisht
Ishte shumë i ri!

Dashurinë që kishte
Çdo ditë e përvlonte
Pse ajo vashë në lagje
Shokun spo e donte!

Pse si kthen përgjegje
Pse si shkruan një letër
Nuk e don të mjerin 
Apo ka një tjetër!

Ajo vasha në lagje
Si në kohë të vjetër
Ia kishin mëshefur postën
E fejuan për tjetër!

Për dashurinë e djalit
Se dinte e shkreta
Duhej të pajtohej
Ate çfar sjellë jeta!

Dikur i mërzitur
Shoku im më tha
Kot unë dashurova
E vasha mu më la!

Hoqëm dorë nga letrat
Nuk i shkruaja më tutje
Keshtu qenka dashnija 
Veq halle e vujtje!

Kështu e ka jeta
Kur humb një dashni
Me shokun i kujtojmë
Kurr rrijë përsëri!

Më thot të i shkruaj letra 
Sa herë e takoj
Dhe pse është martuar 
Por kurr nuk dashuroj!

Kështu do përfundoj
I shkurtë ky tregim
Janë këto vargje zemre
Veq për shokun tim! 



Shtëpia e vetmuar

Më fal, më fal shtëpi se të lash vetëm
E unë tash jam si i mekur
Sa më dhemb shpirti më del loti
Ti e vetme e kalon motin!

Të thehet dega e qershisë
Thahet dardha e thahet molla
Spret fëmijtë të vijnë nga loja
S'pret fëmijtë të vijnë nga shkolla!

Nuk do të vie andejpari
Rrugës tënde kalimtari
Nënë hije t'manit me pushua
Me ujë t'freskët me u freskua!

Më fal, unë s'mund vi me e hapë derën
Ti e vetme pret pranverën
Në furtunë edhe stuhi
Ti e vetme në borë e n'shi!

Bari të rritet në oborr
Lulet nuk ti prekë me dorë
Nuk ka zogjë as s'ka bagëti
Me erë tënde me u ngi!

Ti, mi dhe jetës gjallëri
Nipa mbesa edhe fëmijë
Të kem braktisë e të harruam
Larg prej teje u mërguam!

S'të damtuan barbari, as furtuna
Bazamentë të fortë të vuna
Ty të ngritëm, të ndërtuam
Tash e vetme ti po vuan!

Të lutem shtëpi mos më mallko
E fortë përherë ti qëndro
Të betohem n'qiell e n'tokë
S'të la vetëm unë për kokë!

Smund t' them, as nuk mund foli
Se ky malli flakë më dogji
Frymë të fundit nana dha
Amanet për ty më la!

Kur kam gjumë, jam në ëndërrime
Me ty jam shtëpia ime
Me ty zgjohem, bisedoj
Për ty qaj, për ty vajtoj!

Edhe një herë më fal e imja shtëpi
Ta ja fjalën se unë do të vi
Do të japim ty gëzime
Më e mira shtëpia ime!

Buqetë poetike nga Luljeta Selimi Berisha

Luljeta Selimi Berisha
Kthimit tënd i ika

Kthimit tend i ika
Ora vjedh kohën time 
Tërë natën 
Ç’kërkon përsëri 
Fytyra jote e shformuar
Në kujtimin tim
Unë i ika kthimit tend
Ti i dehur do të vdesësh 
Buzëqeshejnë time pa e gjetur
Kurrë më.

Roje 

Erdhe në detin e gjakosur
Një mijë e nëntëqind e tedhjetë
e nëntë
derisa prisja një kengë kushtrimi
erdha 
ma vodhe qetësinë
tani je 
roje në jetën time.

Si poete që jam

do bëjë një këngë nga gjaku im
për ty Kosova ime e të gjitha kohërave 
ne ngecim dhe s’kemi nga të ikim 
të shohim çka shkruan historia
çka do të thonë gazetat 
a do të ndalet jeta . 
Kur ne qajmë e bërtasim 
a do të na shkulin zërin
a do të na thithin gjakun
a do të na verbojnë
a vetëm të na masakrojnë .
Kur kënga jonë të buqët 
Ti shohim si ikin fëlliqësirat 
Kur loti ma shter burinë 
A do të vinë ditë ma të mira 
Si poete që jam 
Do ta nxjerr njërin sy dhe të ia fal vendit tim 
Do shkurtoj gjuhën ti bëjë të flasin për drejtësi
Do shkul zemrën tim, që të ketë dashuri 
Nuk jetohet me panjerëzi .

Jo vetëm, vetëm dashuri

Dhoma është renduar nga pikturat tona 
Si moti dhe ajri në dhomën me një dritare 
Një fëmije i sapolindur shikon dhe trishtohet 
Duket se koha me s’regjistrohet 
Qielli skuqet e ngryset, grindet me retë
Trishtimi me dike flet, palos eshtrat e përziera 
Gjethet e prishin rrugën e nisur nder shekuj 
Si ta quajmë këtë qe po e jetojmë 
Është zbehur e qarë dera nga pagjumësia 
Dhe eshtrat që mbeten pa zgjedhur enigmën
Dhe varret pa emër e nuse pa nusëri
Fëmijë bonjakë, verë derdhur në gotë
Lira do sakrificë, ndjesi, gjurmë , lashtësi 
Jo vetëm, vetëm dashuri .

Për miqtë e letrës

nuk qenka ashtu vajza ime 
siç thuhet gjithnjë
mund të kesh miq të mirë, 
por ata a të kanë ty 
ne ecëm pa frikë skaj lumit të turbulluar 
e bora që binte mbi ne aspak s’na u kujtua 
ne ndërtuam rrugë për vete , 
për miqtë e për njerëz të mirë
të behët miku armik 
qenka mjaftë vështir
unë me s’preku faqe me dorë 
as bukën se ndaj më askënd 
më s’laje plagët e njerëzve 
e dëshpëruar shumë jam 
miqësi nga letra u ngopa 
tash me s’shpenzoj dashuri kot 
do numëroj mirë hapat e mia 
miqtë do ti vejë në kandar 
unë do eci në rrugë pa kthesa 
se s’jam nen pa djalë.

Lutje pranverës

Mos ik edhe e herë të lutem 
Dua të rrish gjithnjë 
Ta marr këngën e ngrohësin 
Me ty dua të pi.
Mos shko rri me mua 
Sepse të duam shumë 
Unë bëjë kafe e raki 
E ti më vë në gjumë.
Rri këtej, o eja prapë
Kush gjykim nuk ka për ty 
mjafton të jesh ti 
ujë , lëng dashuri. 
01.09. 2013 

Buqetë poetike nga Luljeta Selimi Berisha

Luljeta Selimi Berisha
Kthimit tënd i ika

Kthimit tend i ika
Ora vjedh kohën time 
Tërë natën 
Ç’kërkon përsëri 
Fytyra jote e shformuar
Në kujtimin tim
Unë i ika kthimit tend
Ti i dehur do të vdesësh 
Buzëqeshejnë time pa e gjetur
Kurrë më.

Roje 

Erdhe në detin e gjakosur
Një mijë e nëntëqind e tedhjetë
e nëntë
derisa prisja një kengë kushtrimi
erdha 
ma vodhe qetësinë
tani je 
roje në jetën time.

Si poete që jam

do bëjë një këngë nga gjaku im
për ty Kosova ime e të gjitha kohërave 
ne ngecim dhe s’kemi nga të ikim 
të shohim çka shkruan historia
çka do të thonë gazetat 
a do të ndalet jeta . 
Kur ne qajmë e bërtasim 
a do të na shkulin zërin
a do të na thithin gjakun
a do të na verbojnë
a vetëm të na masakrojnë .
Kur kënga jonë të buqët 
Ti shohim si ikin fëlliqësirat 
Kur loti ma shter burinë 
A do të vinë ditë ma të mira 
Si poete që jam 
Do ta nxjerr njërin sy dhe të ia fal vendit tim 
Do shkurtoj gjuhën ti bëjë të flasin për drejtësi
Do shkul zemrën tim, që të ketë dashuri 
Nuk jetohet me panjerëzi .

Jo vetëm, vetëm dashuri

Dhoma është renduar nga pikturat tona 
Si moti dhe ajri në dhomën me një dritare 
Një fëmije i sapolindur shikon dhe trishtohet 
Duket se koha me s’regjistrohet 
Qielli skuqet e ngryset, grindet me retë
Trishtimi me dike flet, palos eshtrat e përziera 
Gjethet e prishin rrugën e nisur nder shekuj 
Si ta quajmë këtë qe po e jetojmë 
Është zbehur e qarë dera nga pagjumësia 
Dhe eshtrat që mbeten pa zgjedhur enigmën
Dhe varret pa emër e nuse pa nusëri
Fëmijë bonjakë, verë derdhur në gotë
Lira do sakrificë, ndjesi, gjurmë , lashtësi 
Jo vetëm, vetëm dashuri .

Për miqtë e letrës

nuk qenka ashtu vajza ime 
siç thuhet gjithnjë
mund të kesh miq të mirë, 
por ata a të kanë ty 
ne ecëm pa frikë skaj lumit të turbulluar 
e bora që binte mbi ne aspak s’na u kujtua 
ne ndërtuam rrugë për vete , 
për miqtë e për njerëz të mirë
të behët miku armik 
qenka mjaftë vështir
unë me s’preku faqe me dorë 
as bukën se ndaj më askënd 
më s’laje plagët e njerëzve 
e dëshpëruar shumë jam 
miqësi nga letra u ngopa 
tash me s’shpenzoj dashuri kot 
do numëroj mirë hapat e mia 
miqtë do ti vejë në kandar 
unë do eci në rrugë pa kthesa 
se s’jam nen pa djalë.

Lutje pranverës

Mos ik edhe e herë të lutem 
Dua të rrish gjithnjë 
Ta marr këngën e ngrohësin 
Me ty dua të pi.
Mos shko rri me mua 
Sepse të duam shumë 
Unë bëjë kafe e raki 
E ti më vë në gjumë.
Rri këtej, o eja prapë
Kush gjykim nuk ka për ty 
mjafton të jesh ti 
ujë , lëng dashuri. 
01.09. 2013 

Montag, 4. Juli 2016

Duart e arta te bacit Kamber

Nga Ahmet Pllana

Kamber  Morina nga Drenasi ka punuar 40 vite mjeshtër i ndërtimit të shtëpive. Edhe pse i ka plotësuar vitet për pension, ai nuk merr pension, sepse nuk ka punuar në ndërmarrje të shtetit, por vetëm privat. Ai jeton me një pension pleqërie. Baci Kamber qe një vit e ka lënë punën si mjeshtër i ndërtimit të shtëpive, meqë i ka mbi 65 vjet dhe pasi që puna e mjeshtrit është e rëndë për njerëzit e moshuar.
Punëm dore me dru nga Baci Kamber

Kamberi qe një vit ka filluar të merret me një zanat tjetër, me një punë paksa më të lehtë, me punimin e gjërave të ndryshme prej druri. Ai me një vullnet të pashoq ia ka filluar kësaj pune, ngase e do këtë zanat dhe i shkon dorësh. Bacit Kamber çka ia thotë mendja, ia punojnë duart. Kamberi ndryshe mund të quhet skulptor autodidakt, sepse nuk e ka studiuar skulpturën, por me interesimin e tij dhe me vullnetin e madh për këtë zanat, ia ka arritur që prej druri të bëj mrekullira dhe gjëra mjaft të suksesshme dhe interesante. Më së miri për punën e tij flasin fotografitë. Me interesim dhe vullnet të madh ai e ka mësuar zanatin që prej druri të ndërtojë gjëra mjaft të mira, duke filluar që nga luga e drurit e deri te qerrja e drurit. Kamberi ka bërë prej druri qerren me katër rrotë, pastaj dy qe ngjitur për qerre, si shihet edhe në foto. Ai ka thënë se me duart e arta të tij mund të bëj edhe kalin, qengjin, shqiponjën, lejlekun, rosën, pastaj topin e drurit me dy rrota, parmendën, etj. Ai ka theksuar se kësaj pune ia ka nis, pasi që është mësuar tërë jetën të punojë dhe nuk mund të rri.
Qerre e punuar me duart bacit Kamber
“Dyzetë vjet kam punuar mjeshtër i shtëpive. Kam ndërtuar me këto duart e mia me dhjetëra e dhjetëra shtëpi. Madje, i kam ndërtuar shtëpitë prej themelit e deri në kulm. Punën e mjeshtrit e kam dashtë shumë dhe ku kam shkuar të gjithë më kanë falënderuar për punën e mirë dhe pa hile që e kam bërë”, ka thënë Kamber Morina. 
 Ai ka theksuar se pasi që është moshuar dhe më nuk është në gjendje të punoj si mjeshtër në ndërtimin e shtëpive, sepse aty kërkohet fuqi fizike, e ka lënë këtë punë që prej vitit 2015.  “Pasi që e pashë se më nuk mund të punoj si mjeshtër në ndërtimin e shtëpive, e lashë zanatin që e punova plotë dyzet vjet. Jam mësuar të punoj dhe puna m’u ka bërë shprehi. Unë nuk mund të rri pa punuar diçka. Më së pari ia nisa ta bëj një qerre të vogël prej druri. 
Më doli shumë mirë dhe vazhdova të bëj të tjera, por çdoherë më tëmëdha”, ka thënë Kamberi. “Kështu nisa të merrem me një mjeshtritjetër më të lehtë, që të ndërtoj gjëra të ndryshme prej druri, edhe pse nuk kam vegla pune të nevojshme. Ia fillova me një sopatë, me një sharrë dhe një daltë të thjeshtë”, tha Kamberi. “Edhe tash nuk kam vegla sa duhet dhe vegla që kërkohen, sepse do të ndërtoja gjëra edhe më të mira, edhe më të bukura. Këto gjëra që i kam ndërtuar, po t’i shisja, do t’i bleja veglat e punës për të punuar gjëra nga druri”, ka thënë Kamberi. 
Punim nga druri

Kamberi mund të bëj gjëra mjaft interesante si dekor për hotele, restorante dhe muzeume. I kanë kërkuar restorantet e mëdha punimet e tij. Ai mund të punojë edhe gjëra që janë jo vetëm dekor, por edhe sende që hyjnë në punë dhe mund të përdoren në jetën e përditshme, si lugë druri, pehare druri, ulëse (shkëmb) me tri këmbë, t’hollues, sofër, etj. 
“Kam pas rast, të marr porosi nga familjarët e dëshmorëve që për bijt e tyre të rënë t’u bëj shtatore prej druri”, ka thënë Kamberi. “Vazhdoj të punoj me vullnet të madh. Kjo punë kërkon shumë durim, sepse punohet ngadalë e me kujdes. Megjithatë, me vullnetin që kam ia dalë të punoj dhe ta përfundoj çdo send që ia kam nis deri më tash”, ka shtuar ai. Kamberi nuk merr pension të punës, edhe pse i ka mbushur mbi 65 vjet, sepse tërë jetën ka punuar privat në ndërtimin e shtëpive si mjeshtër. Nuk e ka asnjë vit në punë të shtetit apo në ndërmarrje shoqërore. Ai e meriton pensionin e plotë të punës dhe do të duhej t’i njihej stazhi i punës, sepse ka punuar 40 vjet mjeshtër i shtëpive. Tërë Drenasi dhe rrethina e njohin Kamberin si mjeshtër i ndërtimit të shtëpive. As vetë nuk e di numrin se sa shtëpi i ka ndërtuar prej themelit e deri në kulm, deri të oxhaku. Ai thotë se ka pas respekt si mjeshtër i shtëpive dhe gjithmonë e kanë falënderuar njerëzit për punën e mirë që e ka bërë. 
Punime nga druri - baci Kamber
“Gjatë luftës m’u dogj shtëpia, madje edhe shtëpia e vogël e verës. Fill pas luftës u detyrova dhe e ndërtova një shtëpi të re. E punova vetë, kurse materialin e bleva me paratë që i merrja si mjeshtër. Më vdiq gruaja dhe u martova në shtëpinë e re që e ndërtova, ku jetoj edhe tash. Më duhet të punoj këtë punë që të shes ndonjë gjë dhe të jetoj”, tha në fund Kamberi. I uruam punë të mbarë dhe suksese bacit Kamber në punimin e gjësendeve prej druri, me urimin që t’i shes dhe të ketë ndonjë para për ushqim, veshmbathje, të paguaj rrymën, ujin, etj. 
Ky shkrim mbase do t’i ndihmojë Kamberit që të dijnë njerëzit për punën që bën ai me duart e tij të arta, sepse ai thotë se njerëzit nuk e dinë se e bëj këtë punë, se punoj gjësende të ndryshme prej druri. Kamberi shtëpinë e ka afër stacionit të trenit në Drenas. 

Samstag, 2. Juli 2016

Buqetë poetike nga Bajram Kallaba

Bajram Kallaba
Bajram Haki Kallaba ka lindur më 05.02.1955 në Roganë. Shkollën fillore e kreu në Roganë më 1969, pastaj Shkollën e Mesme të Bibliotekarisë në Prishtinë më 1973, kurse Fakultetin Filologjik- dega Letërsi e Gjuhë Shqipe në Prishtine.
Që nga viti 1975 gjere më 1989 ka punuar në Gjimnazin “Ismail Qemali”- atëbotë “ 1 Maji”. Dardanë-ish Kamenica 
Në valën e spastrimeve ideo-politke, më 1985 në mesin e 9 mësimdhenësve ka qenë i diferencuar politikisht. Ndërkaq, gjatë Greves se minatoreve dhe ndryshimeve kushtetuese të vitit 1989, ka qene pjese e organizimit të protestave në Roganë, gjë që për shkak të perndjekjeve nga organet e rendit të atëhershëm eshte detyruar që te strehohet perkohesisht ne Zvicer. 
Pas kthimit është arrestuar dhe dënuar me 7 muaj burg, të cilat i ka vuajturnë Burgun e Gjilanit
Herë pas herë merret me krijimtari letrare.Kryesisht me poezi dhe proze, prej të cilave shumica sosh i janë janë botuar nëpër revista dhe portale të ndryshme.brenda dhe jashte Kosoves. Aktualisht është drejtorit i shkollës fillore “Metush Krasniqi”- ne Rogane 
Është babai i tre fëmijëve dhe katër mbesave. Jeton dhe vepron në Roganë.



SHPIRTI I ARBËRIT 
KURRË NUK SHUHET 

“ Duro zemër duro
si duroi mali me borë”
(arbëreshe)

Shekujt rënduan supet tuaja
e mallin zjarr duruat në gji.
I vështirë fati juaj dhe yni ishte
ndë orët plot tragjedi
në natën e pabesë e ogurzezë
katrahurë në truall të ri.

Pas jush…tërbimi i egër,helm barbar
përdhosi shpirtin fisnik.
Ju…ecët me shpresën e ndrydhun
rrugën gjembore me vazhdue
në trastë…një grusht dhe arbërie
ëndrrën e llahtarshme me sendërtue.

Ju…në truallin bosh
mbollët pemën e shpresës së jetës,
pastaj…gongjet shekujve shpërthyen
Motit të Madh dhe gjithë Arbërisë
shkëlqimin hyjnor ia kthyet.

Ndë Fjokatë, këndoi Llumbardha
Dara thurri epopenë
Të Bukurën e Moresë lartësoi,
dhe të madhin, Skënderbenë.

-Valkalin kush më bukur diftoi
dhe këndoi Serafinë
Nik Petën, Pal Golemin
dhe gjithë trimërinë.

Ju, ringjallët kujtesën tonë
kushtrimi ndër dej na u ndez
se… do rrojë shpirti i Arbërit
s’do shuhet, kurrë përjetë!

Kush këndoi Motin e Madh
dhe mbëltoi atdhedashurinë,
kush lartësoi Kryetrimin 
dhe gjithë Arbërinë

De Rada, sa bukur pikturoi
Llumbardhën e shpirtit arbëresh
Bilota, Skiroi,Serembe e të tjerët
kombit i bënë nderë.

-Ngre kokën lartë, o shpirti i trazuar
zemër e plagosur ngaherë
do rrosh përjetë-Ti kalorës trimërie
gjerësa diell të ketë!

Qershor, 2015 



Rojat e mjegullës

Mbi ngrehinë
ngrehina tjetër,
telat gjembor
na rrethojnë.

E mbi të
zogu i qyqes
rojë e mjegullës
majë pirgu
vëzhgon.

Pas grilave
jetohet me ylberin
jashtë
bota le të përmbyset.

E ne …
përbrenda ngrehinës
me shikim gjarpri
vërbohemi.

Miku im,
ta ngrehim dollinë
për idealin tonë,
se nesër …
ky kafshim gjarpëri
do të kalojë
e bota sërish do të riciklohet.

Gjilan, 1990



Për ty...

Të kërkova
Në udhëkryqe fatesh
diell, në ditë zemre
rrezoje.

Të takova
me yllin e mëngjesit
hënë, në natë shpirti
ndriqoje.

Në melodinë tënde
rrjedh vargu im
...puhi e lehtë.

Për ty jetoj
dhe vetem per ty
ti , inspirimi im
... poezi!

Maj, 2016



Ëndrra e lashtësisë sonë

Ëndrra jonë e lashtë
u shprish në natën e pabesë
mallkim pati katrahurën.

Mbi besën tonë
shkeli troku i kalit të harlisur
mbi rrudhat e ballit
çepallat na i ngrysi zymtësia.

Kush mund t’i ndalte stuhitë
dhe yshtjet karpatiane
mbi tokën bukolike të Ali Binakut?!

Moteve…
Feniksi sërish u ngrit.
Shumë herë u lidh e u qartë besa
dhe ëndrrat sërish na u shprishën,
se Kalin e Trojës
e cytën eremitë.

Po… ëndrra jonë e lashtë
nuk u shua kurrë.
Fshehur nën hirin e amanetit të lashtë
e ruajtur me bekimin hyjnor.

Mbi Rozafë janë ulur perënditë
dhe feniksi sërish ka zbritur
besës së fjetur të mijevjeçarëve
ëndrrën e lashtësisë t’ia përjetësojnë.

.Roganë, mars 2015 



A ka vdekje me te mire...
(Monologu i luftetarit te lirise)

Ju , miqte e mi
po kthehem me festen e shtruar
ne sheshin triumfal
ku sot, valon flamuri.

Dikur, rrugicat e erreta
djep lavdie i beme
e vdekjen tone 
ne teh shpate e kishim.

Fati yne deriçke e vogel.
Me vdekjen flisnim
sikur me ju 
e...s’ja kishim friken
rrenjet kaher ia kishim prere.

Ne, asnjehere
nuk hoqem dore,
te sendertojme 
idealet e lashtesise sone.

Me lejoni pra,
qe une te shkoj tash
veç erdha t’ju le nje amanet
se...
s’paska vdekje me te mire 
se me vdeke per liri!